Cz³ekokszta³tne
Pierwsze ssaki naczelne, które mo¿emy uznaæ za przodków cz³ekokszta³tnych, pojawi³y siê 35 milionów lat temu w Afryce. Nazwano je propliopitekami. By³y to zwierzêta nadrzewne o niedu¿ej wielko¶ci, których koñczyny przednie by³y krótkie, a ogony masywne. Prokonsule stanowi³y najwcze¶niejsz± grupê spo¶ród cz³ekokszta³tnych. Ich wielko¶æ by³a zbli¿ona do wielko¶ci szympansów. ¯y³y oko³o 25-10 milionów lat temu. Wy³oni³a siê spo¶ród nich linia, która doprowadzi³a do powstania wspó³czesnych gibbonów oraz orangutanów. Przodkami cz³owiekowatych by³y driopiteki - prawdopodobnie potomkowie prokonsuli. Od nich pochodz± pierwsze cz³owiekowate (hominidy). Ró¿nicowanie siê gatunków tych zwierz±t i wy³anianie nowych by³o wynikiem zmian ¶rodowiskowych. A tak¿e klimatycznych ówczesnej Afryki (by³a to epoka trzeciorzêdu). Klimat powoli ulega³ zmianie, co powodowa³o zmniejszenie obszarów lasów równikowych. Coraz wiêksze obszary zajmowa³y sawanny poro¶niête trawami i pojedynczymi krzewami. To w³a¶nie by³o przyczyn± ró¿nicowania tych organizmów.